वैदिक काल में ऋतुयें
ऋतुकर्ता सूर्य है सूर्य सम्पूर्ण प्राणियों का जनक, पालक, जीवनी शक्ति, प्रकाश गौर ऊम्मा देने वाला तो है ही साथ ही ऋतुओं का निर्माता भी है। मादित्य हृदय स्तोत्र (बाल्मीकीय…
ऋतुकर्ता सूर्य है सूर्य सम्पूर्ण प्राणियों का जनक, पालक, जीवनी शक्ति, प्रकाश गौर ऊम्मा देने वाला तो है ही साथ ही ऋतुओं का निर्माता भी है। मादित्य हृदय स्तोत्र (बाल्मीकीय…
‘धर्मयुग’ के14 सितंबर,1980 के अंक में श्री भरतरक्षक के ‘क्या वैदिक सोमलता और सोमरस का रहस्य खुल गया!” तथा कृष्णचंद्र सगर के ‘कैसे तैयार किया जाता है सोमरस !” लेखों में…
ये यं राधायश्च कृष्णो रसाब्धिर्देहश्चैकः क्रीडनार्थं द्विधाsभूत्। अर्थात् श्री राधाकृष्ण के दो होने का तो प्रश्न ही नही उठता।उनके दो देह भी नही हैं।एक ही सत्ता एवं वही…
ब्राह्मण, क्षत्रिय, वैश्य और शूद्र नाम से भारतवर्ष में मनुष्यों का जो विभाजन हुआ, उसकी प्रतिध्वनि भी अफलातून की रिपब्लिक में सुनाई देती है, जँहा उसने समाज को तीन भागों…
यजुर्वेद में सरस्वती देवता के मन्त्र बहुत कम हैं। ब्रह्मर्षि श्रीपाद दामोदर सातवलेकर द्वारा सम्पादित दैवत संहिता के अनुसार यजुर्वेद में केवल दो मन्त्र पूर्ण रूप से…
‘आत्मा पुराणं वेदानाम्‘।। ‘पुराणं परमर्षिणा‘।। ‘पुरा भवं पुराणं‘।। ‘इतिहास पुराणानि भिद्यन्ते लोकगौरवात्‘। एवं सपादाःपंचैते लक्षा मर्त्ये प्रकीर्तिताः। पुरातनस्य कल्पस्य…
आचार्य डॉ0 विजय शंकर मिश्र (प्रशासनिक सेवा) वेदाचार्य ज्योतिषाचार्य आयुर्वेदरत्न विज्ञान कहता है कि ब्रह्मांड का निर्माण एक महाविस्फोट के परिणामस्वरूप हुआ। इसी को…
मनोहर विधालंकर-लेखक सरस्वति देवनिदो निबर्हय ॥ प्रशस्तिमम्ब नस्कृधि । यदात्मनि तन्वो मे विरिष्टं सरस्वती तदापूणद् घृतेन ॥ वेद भगवान् विश्व के वाङ्मय में वेद सबसे प्राचीन…
अरुण कुमार उपाध्याय (धर्मज्ञ) १. निःश्वसित वेद- एवं वा अरेऽस्य महतोभूतस्य निःश्वसितं एतत् यत् ऋग्वेदो यजुर्वेदः सामवेदो ऽथर्वाङ्गिरस इतिहास पुराण विद्या उपनिषदः श्लोकाः…
(४२) सरस्वतीमनुमति भगं यन्तो हवामहे । परवाचं जुष्टां मधुमतीमवादिषं देवानां देवहूतिषु ॥-अथर्व ५-७-४ (४३) यं याचाम्यहं वाचा सरस्वत्या मनोयुजा। श्रद्धा तमद्य विन्दतु दत्ता…
ये यं राधायश्च कृष्णो रसाब्धिर्देहश्चैकः क्रीडनार्थं द्विधाsभूत्। अर्थात् श्री राधाकृष्ण के दो होने का तो प्रश्न ही नही उठता।उनके दो देह भी नही हैं।एक ही सत्ता एवं वही…
डा. दीनदयाल मणि त्रिपाठी “यजुस” के नाम पर ही वेद का नाम यजुस+वेद(=यजुर्वेद) शब्दों की संधि से बना है। “यजुस्” का अर्थ समर्पण से होता है । इसका मुख्य अर्थ हैः- (1.)…